Η « γωνιά » μας στον γαλαξία και η πορεία μας μέσα σε αυτόν..

Ο Ήλιος, όπως και οι άλλοι πλανήτες του συστήματός μας, δεν αποτελούν τους μοναδικούς μας γείτονες στο κοντινό διάστημα. Αντίθετα αυτή η ομάδα των άστρων και πλανητών, που όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε, γειτονεύει με περίπου 200 άστρα τα οποία βρίσκονται σε ακτίνα 50 έτη φωτός από τον ήλιο μας. Επιπλέον, αυτή η αστρική  συνοικία βρίσκεται στην άκρη της λεγόμενης σπείρας του «Ωρίωνα», μιας από τις σπείρες του γαλαξία μας, και απέχει περίπου 27.000 έτη φωτός από το υπέρλαμπρο κέντρο του γαλαξία ταξιδεύοντας γύρω από αυτό, αιχμαλωτισμένη από τη βαρύτητά του, όπως και όλα τα υπόλοιπα άστρα του γιγαντιαίου αυτού κοσμικού συγκροτήματος. Το ηλιακό μας σύστημα έχει βέβαια τη δική του πορεία μέσα στον γαλαξία με κατεύθυνση προς το άστρο Βέγα και με γωνία 60 μοίρες ως προς το κέντρο του γαλαξία. Αυτή η κίνηση υπόκειται σε διαταραχές που οφείλονται στις σπείρες του γαλαξία και άλλες συγκεντρώσεις μάζας, αλλά είναι σε γενικές γραμμές ελλειπτική. Ο Ήλιος οδηγεί έτσι την οικογένειά του σε ένα μακρύ ταξίδι γύρω από το κέντρο του γαλαξία που διαρκεί 225-250 εκατομμύρια χρόνια (γαλαξιακό έτος) και κατά τη διάρκειά του συναντά κάθε είδους άστρα και νεφελώματα που οι άνθρωποι λόγω της σύντομης παρουσίας τους στη Γη, τις τελευταίες εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, δεν μπορούν να ανακαλέσουν στη μνήμη τους. Αν όμως σκεφτεί κανείς ότι η ταχύτητα του Ήλιου σε αυτή την πορεία μέσα στο γαλαξία είναι περίπου 220 χλμ το δευτερόλεπτο, τότε ένας άνθρωπος που ζει 80 χρόνια θα έχει διανύσει ως επιβάτης του ηλιακού μας συστήματος στον ωκεανό των γαλαξιακών σπειρών μια όχι ευκαταφρόνητη απόσταση, αφού μόνο σε 8 μέρες θα έχει καλύψει την απόσταση Γης – Ήλιου, δηλαδή 150.000.000 χιλιόμετρα. Άραγε τι είδους συναντήσεις επιφυλάσσουν οι άγνωστες περιοχές του γαλαξία για τον Ήλιο και τους ακολούθους του στους επόμενους μήνες του γαλαξιακού έτους και ποιες συνέπειες θα έχουν για τα πλάσματα που κατοικούν στον πλανήτη Γη τα απρόβλεπτα αστρικά φαινόμενα που καιροφυλακτούν στους αχαρτογράφητους υφάλους του γαλαξία...;

Μία φωτογραφία, 1 δισεκατομμύριο άστρα

Μία διεθνής ομάδα αστρονόμων απέσπασε μια φωτογραφία του γαλαξία μας που περιέχει περισσότερα απο 1 δισεκατομμύριο άστρα. Οι επιστήμονες συνέθεσαν τη φωτογραφία αυτή από πολλές μικρότερες, οι οποίες κάνουν χρήση του υπέρυθρου φωτός και προέρχονται από αστεροσκοπεία και των δύο ημισφαιρίων της Γης. Στη φωτογραφία διακρίνονται νέφη από αέριο και σκόνη μέσα στα οποία γεννιούνται και πεθαίνουν άστρα στον αέναο κύκλο της κοσμικής συνέχειας. Οι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν το υπέρυθρο φως για τη φωτογράφηση του γαλαξία, γιατί αυτό τους επιτρέπει να δουν το κέντρο της αστρικής μητρόπολης ανεμπόδιστα, καθώς το μήκος κύματός του δεν υφίσταται απορρόφηση. Η φωτογράφηση της περιοχής αυτής είναι σχεδόν αδύνατο να γίνει στο ορατό μέρος του φάσματος εξαιτίας της απορρόφησης του ορατού φωτός από τις τεράστιες συγκεντρώσεις σκόνης που υπάρχουν εκεί. Η επεξεργασία της φωτογραφίας, καθώς και η αρχειοθέτηση  και δημοσίευσή της, έγινε από ομάδες επιστημόνων των πανεπιστημίων του Κέμπριτζ και Εδιμβούργου και είναι διαθέσιμη σε όσους ειδικούς θέλουν να τη μελετήσουν. Τις τελευταίες δεκαετίες τα τηλεσκόπια έχουν συλλέξει έναν τεράστιο όγκο από δεδομένα, τα οποία καλούνται να επεξεργαστούν οι επιστήμονες και έχει γίνει κατανοητό το πόσο σημαντικό εργαλείο έμελλε να είναι το τηλεσκόπιο στα χέρια των ανθρώπων που αναλαμβάνουν τώρα να ερμηνεύσουν τα φαινόμενα που συμβαίνουν στο θαυμαστό σύμπαν. 

Ζούμε σε πολλούς διαφορετικούς κόσμους ταυτόχρονα ;

Credit: www.eso.org

Ναι, αλλά αδυνατούμε συνήθως να το συνειδητοποιήσουμε.

Η καθημερινότητα στον μπλε πλανήτη μας αποτρέπει από το να συλλογιστούμε και να συλλάβουμε με το μυαλό μας, όσο αυτό είναι δυνατό, την κοσμική διάσταση της ύπαρξής μας.

Αν βρεθούμε κάποιο βράδυ σε ένα ανοιχτό μέρος κάτω από ξάστερο ουρανό μπορούμε να κάνουμε διαδοχικά άλματα μέσα στο χώρο και το χρόνο χωρίς να χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε ειδικό εξοπλισμό.

Θα πρέπει μόνο να εντοπίσουμε κάποια από τα πιο γνωστά ουράνια αντικείμενα.

Όλο και κάποιος φωτεινός πλανήτης θα μας επιτρέψει να καταλάβουμε ότι η πρώτη κοσμική οικογένειά μας είναι το ηλιακό μας σύστημα. Αυτό περιλαμβάνει πλανήτες, κομήτες, αστεροειδείς, και φυσικά το άστρο που βάζει σε κίνηση όλα αυτά τα σώματα.

Έπειτα, κάνοντας ένα άλμα χιλιάδων ετών φωτός μπορούμε να κοιτάξουμε προς την αχνή λευκή λωρίδα φωτός που απλώνεται κατά μήκος του ουράνιου θόλου και περιλαμβάνει δισεκατομμύρια άστρα και φυσικά το δικό μας ηλιακό σύστημα. Πρόκειται για τον Γαλαξία μας που το ασύλληπτο μέγεθός του τον κάνει να ξεδιπλώνει τη μεγαλοπρέπεια του σε όλο τον ουράνιο θόλο.

Τέλος μπορούμε, αν είναι η κατάλληλη εποχή, να εντοπίσουμε και τον γαλαξία της Ανδρομέδας κάνοντας ένα τελευταίο άλμα μερικών εκατομμυρίων ετών φωτός. Αυτός μαζί με τον δικό μας γαλαξία και μερικούς άλλους μικρότερους αποτελούν τον μεγαλύτερο κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε και του οποίου το μεγαλείο μπορούμε να αντιληφθούμε πριν οι ασύλληπτες αποστάσεις απορροφήσουν και το τελευταίο φως από το μακρινό σύμπαν..

Πλανήτες παντού!

Credit: NASA/ESA/M. Kornmesser (ESO)

Σε ένα εκπληκτικό συμπέρασμα για τον αριθμό των πλανητών στον Γαλαξία μας κατέληξαν πρόσφατα οι αστρονόμοι.

Εκτιμούν ότι υπάρχουν 100 δις. πλανήτες που σημαίνει ότι στατιστικά αναλογεί ένας πλανήτης για κάθε άστρο του γαλαξία.

Πώς έφτασαν όμως σε αυτό το συμπέρασμα;

Χρησιμοποίησαν το φαινόμενο των «μικροφακών», σύμφωνα με το οποίο το φως ενός άστρου παραμορφώνεται καθώς περνάει δίπλα από ένα άλλο άστρο στο ταξίδι του προς τη Γη. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να αποκαλύψει την  παρουσία πλανητών γύρω από το άστρο που προκαλεί την παραμόρφωση.

Ο απίστευτος αριθμός των πλανητών σημαίνει ότι σε ακτίνα 50 έτη φωτός από τη Γη πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 1500 από αυτούς.

Επίσης ενθαρρυντικό είναι το συμπέρασμα ότι οι μικροί πλανήτες σαν τη Γη είναι πολύ περισσότεροι από αυτούς με τις διαστάσεις του Δία ή του Κρόνου.

Είναι φανερό ότι δε θα αργήσει η μέρα που θα εντοπιστούν άλλοι κόσμοι που πιθανόν να φιλοξενούν ζωή και θα καταρριφθεί η πίστη που έχουμε για τη μοναδικότητά μας στο σύμπαν.

Το εντυπωσιακό είναι ότι πριν από δύο δεκαετίες οι επιστήμονες δεν είχαν την παραμικρή ένδειξη για ύπαρξη άλλων ηλιακών συστημάτων ενώ τώρα είναι σίγουροι ότι ο γαλαξίας μας φιλοξενεί εκατομμύρια πλανητικές οικογένειες.