Η γιγαντιαία μαγνητόσφαιρα του Δία

wikipedia

Μία από τις μεγαλύτερες δομές στο ηλιακό μας σύστημα είναι η μαγνητόσφαιρα του πλανήτη Δία. Αυτή δημιουργεί μια κοιλότητα μέσα στην ηλιόσφαιρα, δηλαδή στον ηλιακό άνεμο από φορτισμένα σωματίδια που εκλύονται από τον Ήλιο και λούζουν ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα. Η μαγνητόσφαιρα του Δία είναι γιγαντιαίων διαστάσεων και μάλιστα αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη δομή μέσα στο ηλιακό σύστημα, αφού εκτείνεται 7 εκατομμύρια χλμ. από το Δία προς την κατεύθυνση του Ήλιου και ως την τροχιά του Κρόνου προς την αντίθετη κατεύθυνση στο εξωτερικό ηλιακό σύστημα. Μάλιστα το μέγεθός της είναι τέτοιο που ολόκληρος ο Ήλιος μαζί με το στέμμα του χωράνε άνετα σ’ αυτή. Αν μπορούσαμε να τη δούμε από τη Γη με γυμνό μάτι, τότε η μαγνητόσφαιρα του Δία θα καταλάμβανε χώρο 5 φορές μεγαλύτερο από αυτόν της πανσελήνου και ας είναι τόσο μακριά από τη Γη. Η ύπαρξή της οφείλεται στην κίνηση αγώγιμου υλικού στον εξωτερικό πυρήνα του πλανήτη, αλλά σε αντίθεση με τη Γη αυτό το υλικό δεν είναι νικέλιο και σίδηρος αλλά μεταλλικό υδρογόνο. Το μαγνητικό πεδίο του Δία έγινε αντιληπτό από παρατηρήσεις σε ραδιοκύματα στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και επιβεβαιώθηκε από το διαστημόπλοιο Πρωτοπόρος 10  το 1973. Το μαγνητικό πεδίο του Δία είναι η πηγή για το βόρειο και νότιο Σέλας που παρατηρείται στους πόλους του πλανήτη και μάλιστα είναι συνεχές σε αντίθεση με αυτό της Γης που παρατηρείται, όταν υπάρχει έξαρση της ηλιακής δραστηριότητας. Η ισχύς του αποδείχθηκε μεγαλύτερη από ό,τι περίμεναν οι επιστήμονες να μετρήσουν με τα όργανα των δύο διαστημοπλοίων Πρωτοπόρος και μάλιστα το Πρωτοπόρος 11 έχασε σχεδόν όλες τις φωτογραφίες της Ιούς εξαιτίας της παρεμβολής του πεδίου αυτού. Είναι εντυπωσιακό το ότι τέτοιες δομές υπάρχουν στο ηλιακό μας σύστημα και είχαμε άγνοια για την υπαρξή τους μέχρι πρίν λίγα χρόνια. Ποιος ξέρει τι αλλα μυστικά υπάρχουν στο βασίλειο του Ήλιου, τα οποία περιμένουν υπομονετικά για να μας εκπλήξουν τα επόμενα χρόνια της εξερεύνησης του ηλιακού συστήματος.

Πορεία προς τα Άστρα..

Το 1977, δηλαδή πριν από 35 περιστροφές της γης γύρω από τον ήλιο, ξεκίνησαν το ταξίδι τους προς τα άστρα τα διαστημικά εξερευνητικά διαστημόπλοια Voyager 1 & 2.

Αφού χαρτογράφησαν ένα μεγάλο μέρος του ηλιακού μας συστήματος που περιλάμβανε όλους τους μεγάλους πλανήτες, Δία, Κρόνο, Ουρανό και Ποσειδώνα, συνέχισαν το μοναχικό τους ταξίδι στις εσχατιές του ηλιακού μας συστήματος.

Παρότι ξεχασμένα από τους περισσότερους ανθρώπους εδώ στη γη, συνέχισαν να στέλνουν πολύτιμες πληροφορίες για το περιβάλλον που διέσχιζαν καθώς είναι τα πρώτα σκάφη που στέλνει ο άνθρωπος για να ιχνηλατήσουν αυτή την άγνωστη περιοχή του διαστήματος.

Ίσως αναρωτηθεί κάποιος τι ενδιαφέρον μπορεί να υπάρχει στον τρομακτικά άδειο διαστρικό χώρο; Στην πραγματικότητα τα δύο σκάφη δεν βρίσκονταν όλα αυτά τα χρόνια στο διαστρικό χώρο αλλά κάτω από την επιρροή του ηλιακού ανέμου.

Ειδικότερα το Voyager 1, αν και 18 δις. χιλιόμετρα από τον Ηλιο και τη Γη, βρίσκεται ακόμα στην ηλιόσφαιρα, δηλαδή την τεράστια φούσκα από φορτισμένα σωματίδια που ο ήλιος εκπέμπει προς όλες τις διευθύνσεις. Ολόκληρο το ηλιακό σύστημα είναι βουτηγμένο σε αυτή την ηλιακή σούπα από σωματίδια, η οποία εκτείνεται σε μια ακτίνα δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από το άστρο μας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι επιτέλους υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι το σκάφος πλησιάζει τα σύνορα του ηλιακού μας συστήματος με τον αχανή και σιωπηλό διαστρικό διάστημα. Η ταχύτητα του ηλιακού ανέμου έχει ουσιαστικά μηδενιστεί σηματοδοτώντας την αρχή μιας νέας περιοχής.

Εν τω μεταξύ o «Ταξιδιώτης» ανίχνευσε μια αύξηση 100 φορές της έντασης των ηλεκτρονίων υψηλής ενέργειας που προέρχονται από άλλες περιοχές του Γαλαξία μας και τα οποία εισέρχονται στο ηλιακό μας σύστημα. Αυτό είναι μια ακόμη ένδειξη ότι το σκάφος βρίσκεται στο όριο μεταξύ ηλιακού συστήματος και διαστρικού χώρου.

Οι δύο ταξιδιώτες είναι από τις πλέον πετυχημένες αποστολές στην ιστορία της ανθρώπινης περιπέτειας στο διάστημα (έστω και δια αντιπροσώπου) και μεταφέρουν μήνυμα από την ανθρωπότητα προς τυχόν εξωγήινους πολιτισμούς που ίσως να ζουν και να εξερευνούν το σύμπαν με την ίδια περιέργεια που χαρακτηρίζει και εμάς..