Απολαύστε φέτος τη βροχή των «Λυρίδων»

Astronomy Magazine

Τα ξημερώματα της 22ας Απριλίου οι παρατηρητές του ουρανού θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν τη βροχή μετεώρων, που αποκαλείται «Λυρίδες». Παρότι δεν είναι τόσο γνωστή όσο άλλες ανάλογες βροχές μετεώρων του καλοκαιριού και του φθινοπώρου, υπόσχεται ωστόσο μία εντυπωσιακή επίδειξη με 20 μετέωρα ανά ώρα στην κορύφωσή της. Φέτος μάλιστα η σελήνη δε θα εμποδίζει με το δυνατό της φως, γιατί  θα απουσιάζει από τον ουρανό, καθώς στις 21 Απριλίου έχουμε νέα Σελήνη. Οι Λυρίδες είναι το αποτέλεσμα της εισόδου στην ατμόσφαιρα της Γης μικρών κόκκων σκόνης, οι οποίοι έχοντας ταχύτητα 176.400 χλμ εξατμίζονται λόγω της τριβής με αυτήν και αφήνουν πίσω τους το ίχνος φωτός που ονομάζουμε μετέωρο. Το όνομά τους το παίρνουν από τον αστερισμό της Λύρας, καθώς φαίνεται σαν να προέρχονται από αυτόν. Για να παρατηρήσουμε το εντυπωσιακό αυτό φαινόμενο θα πρέπει να είμαστε ξαπλωμένοι σε μια αναπαυτική πολυθρόνα ή sleeping bag και σκεπασμένοι με κουβέρτα, μια και τις πρώτες πρωινές ώρες η θερμοκρασία είναι χαμηλή. Είναι προτιμότερο να επιλέξουμε ένα μέρος με απουσία φωτορύπανσης και να έχουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη θέα του ουρανού. Κατά τη διάρκεια της παρατήρησης  σαρώνουμε όλο τον ουρανό, ώστε να μη χάσουμε κάποιο από τα μετέωρα και αποφεύγουμε να κοιτάμε προς το ακτινοβόλο σημείο (Αστερισμός Λύρας), γιατί εκεί τα μετέωρα είναι  λιγότερο εντυπωσιακά. Οι Λυρίδες προέρχονται από έναν κομήτη που έχει περίοδο περιστροφής 415 χρόνια και έχει την ονομασία C/1861 G1 (Thatcher). Η παρατήρηση των διαττόντων είναι ίσως η πιο απολαυστική πλευρά της παρατήρησης του ουρανού,αφού δεν απαιτεί εξοπλισμό, δεν περιορίζει το πεδίο παρατήρησης και μπορούμε να την κάνουμε ξαπλωμένοι, ώστε να απολαύσουμε μία από τις πιο χαλαρωτικές δραστηριότητες που μας εξοικειώνει με το νυχτερινό ουρανό και προσφέρει μια ανέξοδη φυγή από την καθημερινότητα.

Φωτογραφίζοντας ανέφικτους κόσμους

Τοπίο και άστρα
(Έκθεση 25" με canon 450d & φακό sigma 10-20 @ 18mm
φωτογραφία: Απόστολος Ευαγγελόπουλος)

H φωτογράφηση του νυχτερινού ουρανού προσφέρει άπειρες δυνατότητες στους ερασιτέχνες αστρονόμους ιδιαίτερα όταν συνδυάζει ουράνια με επίγεια αντικείμενα. Πολύ δημοφιλής είναι η φωτογράφηση διαφόρων αντικειμένων, όπως δέντρα, μνημεία, γέφυρες αλλά και των αστρικών γραμμών που δημιουργούνται καθώς κατά την διάρκεια της έκθεσης του αισθητήρα της μηχανής τα άστρα από κουκίδες μεταμορφώνονται σε πολύχρωμα ομόκεντρα τόξα κύκλου εξαιτίας της περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά της.  Τα αστρικά αυτά τόξα συνοδεύουν όμορφα τα διάφορα επίγεια αντικείμενα που καταγράφονται με τη βοήθεια κάποιας κοντινής φωτεινής πηγής (λαμπτήρων δρόμου ή της νεαρής Σελήνης). Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η φωτογράφηση των άστρων, έτσι ώστε αυτά να παρουσιάζονται όπως φαίνονται με  γυμνό μάτι, δηλαδή σαν σημεία. Η δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι πρέπει να γίνει σχετικά μικρή έκθεση, ώστε να μη μεταμορφωθούν τα άστρα σε γραμμές αλλά και να αποτυπωθούν ικανοποιητικά και τα επίγεια αντικείμενα.

 Στη φωτογραφία πιο πάνω θέλησα να αποτυπώσω αυτή τη σκέψη επιλέγοντας μία συστάδα από δέντρα που φωτίζονταν από λαμπτήρες δρόμου και βρίσκονταν σε τέτοια θέση, ώστε να προβάλλονται μπροστά από αστερισμούς, όπως ο Κύκνος και η Λύρα. Χρησιμοποίησα υπερευρυγώνιο φακό και έκθεση 25 δεύτερα- γιατί ο υπερευρυγώνιος  δίνει μεγαλύτερα περιθώρια όσον αφορά στη μέγιστη έκθεση σε σχέση πάντα με τους τηλεφακούς-  προτού τα άστρα από τελείες γίνουν τόξα. Παρότι τα άστρα δεν είναι ιδιαίτερα φωτεινά στη φωτογραφία, αυτή μου δίνει την αίσθηση ενός τοπίου απόκοσμου, γιατί συνδυάζει δύο εντελώς διαφορετικές καταστάσεις σε μία φωτογραφία. Από τη μία η νυχτερινή όψη με τα άστρα και τον σκοτεινό ουρανό και από την άλλη τα φωτισμένα από τους λαμπτήρες δέντρα που μοιάζουν σαν να φωτογραφήθηκαν τη μέρα. Το γεγονός ότι δεν μπορούν να συνυπάρχουν στην πραγματικότητα τα δύο αυτά τμήματα της φωτογραφίας, μολονότι είναι αληθοφανή από μόνα τους, προκαλούν ενδιαφέρον και προσθέτουν μια μυστηριώδη αίσθηση που αν και δε συναντιέται στη Γη, δε θα μπορούσαμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα να είναι γεγονός σε κάποιον άλλο πλανήτη με αραιή ατμόσφαιρα κάπου αλλού στον Γαλαξία.