Το νεφέλωμα της Έλικας και η σύγχρονη αστροφωτογραφία

Φώτο: Credit: ESO

Απόδειξη της εξέλιξης που παρουσιάζει η αστρονομική φωτογράφηση είναι η εικόνα του νεφελώματος της Έλικας (Helix Nebula) που κατέγραψε το τηλεσκόπιο Vista του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO), το οποίο βρίσκεται στις Άνδεις της Χιλής.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε στο υπέρυθρο τμήμα του φωτός και αποκαλύπτει ψυχρά νέφη αερίου καθώς και γαλαξίες και άστρα που βρίσκονται πολύ πιο μακριά από το νεφέλωμα και είναι αόρατα σε φωτογραφίες τραβηγμένες στο ορατό φάσμα.

Το νεφέλωμα της Έλικας βρίσκεται στον αστερισμό του Υδροχόου σε απόσταση 700 ετών φωτός και ανήκει στην κατηγορία των πλανητικών νεφελωμάτων. Αυτά δημιουργούνται  όταν ένα άστρο ,σαν τον ήλιο, φτάσει στο τελικό στάδιο της ζωής του και αποβάλλει τα εξωτερικά στρώματα της ατμόσφαιράς του για να προκύψει το νεφέλωμα και ο πυρήνας του άστρου να καταλήξει σε ένα λευκό νάνο.

Το νεφέλωμα αποτελείται από σκόνη, ιονισμένο υλικό και μοριακά νέφη αερίου που λάμπουν εκμεταλλευόμενα το υπεριώδες φως του άστρου γεννήτορα που βρίσκεται στο κέντρο του.

Ανάλογες φωτογραφίες, όχι λιγότερο εντυπωσιακές, παρουσιάζουν και οι ερασιτέχνες αστρονόμοι οι οποίοι χρησιμοποιούν αντίστοιχο με τους επαγγελματίες εξοπλισμό.

Όπως έμπρακτα αποδεικνύει η φωτογραφία του νεφελώματος της Έλικας, έχει επιτευχθεί τεράστια πρόοδος στην αστρονομική φωτογραφία, αφού αυτή απλώνεται σε όλο το εύρος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος δίνοντας στους αστρονόμους  τη δυνατότητα να αποτυπώσουν το σύμπαν σε περισσότερες από μια όψεις.

Πολλοί αναρωτιούνται αν η αστροφωτογραφία μπορεί να θεωρηθεί τέχνη. Ίσως να μην είναι τέχνη από τη πλευρά του ανθρώπου, αφού αυτός δεν μπορεί για παράδειγμα να παρέμβει στο φωτισμό του αντικειμένου ή στη γωνία που θα επιλέξει για να φωτογραφήσει το θέμα του.

Στην προκειμένη περίπτωση μπορούμε να θεωρήσουμε ότι το ίδιο το θέμα προσδιορίζει τον τρόπο που αυτό θα παρουσιαστεί κάθε φορά ανάλογα με το τμήμα του φάσματος στο οποίο φωτογραφίζεται. Έτσι λοιπόν, αν και από τη πλευρά του ο φωτογράφος έχει περιορισμένη δυνατότητα σύνθεσης, το αποτέλεσμα είναι εξίσου εντυπωσιακό και προκαλεί ζωηρή εντύπωση και ευχαριστεί αισθητικά τους περισσότερους ανθρώπους.

Ένα σύντομο ιστορικό της Αστροφωτογραφίας

Φώτο: John William Draper

Η αστροφωτογραφία γνωρίζει στις μέρες μας μια απίστευτη ανάπτυξη και διάδοση μεταξύ των ερασιτεχνών αστρονόμων, που κατά χιλιάδες στρέφουν τα τηλεσκόπιά τους εφοδιασμένα με υπερευαίσθητους ψηφιακούς αισθητήρες προς τον ουρανό. 

Το ίδιο βέβαια ισχύει και για τους επαγγελματίες, οι οποίοι καθημερινά προκαλούν το θαυμασμό του κόσμου δημοσιεύοντας λεπτομερέστατες εικόνες από κάθε είδους αντικείμενο που κρυβόταν μέσα στα βάθη του διαστήματος περιμένοντας υπομονετικά για αιώνες έως ότου φανερωθεί μπροστά στα έκπληκτα μάτια των ανθρώπων.

Πώς όμως ξεκίνησε η αστρονομική φωτογραφία το θαυμαστό της ταξίδι;

Στα μέσα του 19^ου αιώνα ανήσυχοι πειραματιστές και ερασιτέχνες αστρονόμοι θέλησαν να δοκιμάσουν τον εξοπλισμό τους στη φωτογράφηση των ουρανίων αντικειμένων. Χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της «Δαγκεροτυπίας» που όμως είχε το μειονέκτημα της χαμηλής ευαισθησίας με αποτέλεσμα τη φωτογράφηση μόνο λαμπρών αντικειμένων και αυτή του «Υγρού Κολλόδιου» που όμως περιόριζε την έκθεση για όσο χρόνο αυτό ήταν σε υγρή μορφή.

Πρώτος λοιπόν ο Louis Jacques Daguerre, εφευρέτης της ομώνυμης μεθόδου, επιχείρησε το 1839 να φωτογραφήσει τη Σελήνη. Δυστυχώς όμως η απουσία «οδήγησης» κατά τη διάρκεια της μεγάλης έκθεσης είχε ως αποτέλεσμα το είδωλο να είναι θολό.

Πιο τυχερός ήταν ο John William Draper, που ένα χρόνο αργότερα κατόρθωσε να φωτογραφήσει τη Σελήνη με μια Δαγκεροτυπία και έκθεση 20 λεπτών.

Ακολούθησε η πρώτη φωτογραφία ενός άστρου, αυτή του Βέγα, από τους William Bond και John Whipple το 1850.

Μεγάλη πρόοδος σημειώθηκε το 1880,  όταν ο Henry Draper χρησιμοποιώντας ξηρές φωτογραφικές πλάκες απαθανάτισε το νεφέλωμα του Ωρίωνα με μια έκθεση 51 λεπτών.

Επίσης ο Andrew Common κατόρθωσε να αποτυπώσει με τον εξοπλισμό του άστρα αόρατα με το ανθρώπινο μάτι.

Στα χρόνια που ακολούθησαν η αστροφωτογραφία εξελίχθηκε με γρήγορους ρυθμούς, για να γνωρίσει μια άνευ προηγουμένου έκρηξη με τη χρήση των ψηφιακών αισθητήρων τα τελευταία 25 χρόνια. Ένα είναι σίγουρο, ότι κάθε στιγμή αμέτρητοι αστρονόμοι και ενθουσιώδεις λάτρεις του ουρανού φωτογραφίζουν κάποια γωνιά του όμορφου σύμπαντος στο οποίο ζούμε!

Πόσο επικίνδυνη είναι η ζώνη των αστεροειδών για τα διαστημόπλοια ;

Η ζώνη των αστεροειδών περιλαμβάνει χιλιάδες γνωστά μικρά σώματα, που ανακαλύφθηκαν σε ένα διάστημα δύο αιώνων.

To 1801 εντοπίστηκε από τον Iταλό αστρονόμο Giuseppe Piazzi ο πρώτος αστεροειδής που ονομάστηκε Δήμητρα.

Η ζώνη των αστεροειδών βρίσκεται μεταξύ των τροχιών του Άρη και του Δία. Πιστεύεται ότι συνολικά υπάρχουν εκατομμύρια από αυτούς, ενώ κάθε χρόνο ανακαλύπτονται εκατοντάδες άλλοι τόσο από επαγγελματίες όσο και από ερασιτέχνες αστρονόμους, οι οποίοι χρησιμοποιούν τηλεσκόπια εξοπλισμένα με  ψηφιακές κάμερες καθώς και ειδικό λογισμικό.

Οι αστεροειδείς έχουν ακανόνιστο σχήμα, το οποίο τους προσδίδει εντυπωσιακή όψη μέσα σε ένα ηλιακό σύστημα που απαρτίζεται από πλανήτες με σφαιρικό σχήμα. Η προέλευσή τους ανάγεται στην αρχή της ζωής του ηλιακού συστήματος και πιστεύεται ότι δεν κατάφεραν να ενωθούν για να σχηματίσουν έναν ακόμη πλανήτη εξαιτίας της βαρυτικής δύναμης του Δία η οποία έδρασε αποτρεπτικά.

Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται πώς τα διαστημόπλοια που ταξίδεψαν στο εξωτερικό ηλιακό σύστημα, όπως τα Pioneer και Voyager, κατάφεραν να περάσουν μέσα από τη ζώνη των αστεροειδών αλώβητα. Δεν πρέπει να ξεχνούμε και ταινίες σαν τον Πόλεμο των Άστρων, όπου σε μια εντυπωσιακή σκηνή οι ήρωες κάνουν ελιγμούς με το σκάφος τους ενώ προσπαθούν να αποφύγουν αστεροειδείς που συνωστίζονται απειλητικά μπροστά τους.

Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κίνδυνος, γιατί τα μικρά αυτά σώματα βρίσκονται σε μεγάλες αποστάσεις το ένα από το άλλο και καταλαμβάνουν ένα δακτύλιο πλάτους 100 εκ. χλμ.

Πρακτικά λοιπόν δεν αποτελούν απειλή για τους ταξιδιώτες του διαστήματος, αλλά αντίθετα προσθέτουν μία αλλόκοτη και εξωτική όψη σε αυτό το μέρος του ηλιακού μας συστήματος που εξάπτει την περιέργεια τόσο των αστρονόμων όσο και του απλού κόσμου.

Είναι πολυτέλεια η ενασχόληση με την Αστρονομία ;

Η επιστήμη της Αστρονομίας έχει γνωρίσει στις μέρες μας τέτοιου ρυθμού και μορφής ανάπτυξη που πολλοί υποστηρίζουν πως ζούμε στο χρυσό αιώνα της επιστήμης αυτής.

Πραγματικά, φτάνει να σκεφτεί κανείς πόσα τηλεσκόπια λειτουργούν στις μέρες μας τόσο στις κορυφές των βουνών όσο και στο διάστημα σε τροχιά γύρω από τη Γη, αλλά και τις δεκάδες διαστημοπλοίων που εξερευνούν για λογαριασμό μας τα βάθη του ηλιακού μας συστήματος, για να κατανοήσει το πόσο αληθινός είναι αυτός ο χαρακτηρισμός.

Το ίδιο ισχύει και με όσους ασχολούνται ερασιτεχνικά με την παρατήρηση και τη μελέτη των ουρανίων φαινομένων και σωμάτων. Σήμερα οι ερασιτέχνες αστρονόμοι μετρούνται σε εκατοντάδες χιλιάδες και πολλοί από αυτούς έχουν εξοπλισμό που πριν από λίγα χρόνια θα ζήλευαν και οι επαγγελματίες αστρονόμοι.

Ωστόσο, παρά  τη φρενήρη ανάπτυξη της αστρονομίας,  η ενασχόληση με αυτή θεωρείται ακόμα πολυτέλεια για τον περισσότερο κόσμο. Άραγε είναι σωστός αυτός ο ισχυρισμός ; Μήπως οφείλουμε όλοι να γνωρίζουμε τη θέση μας μέσα στο σύμπαν ;

Το ότι είμαστε ένα απειροελάχιστο τμήμα του Κόσμου μάς δίνει  αξία αλλά μας δημιουργεί και υποχρέωση να διατηρήσουμε το φυσικό περιβάλλον που οι περισσότεροι αδυνατούμε να κατανοήσουμε  πόσο ευάλωτο είναι αλλά και πόσο ξεχωριστό μέσα στο άπειρο του διαστήματος.

Οι άνθρωποι έχουμε την τάση να φερόμαστε εγωιστικά τόσο μεταξύ μας όσο και προς τα άλλα πλάσματα. Μήπως αυτό θα μπορούσε να αλλάξει, αν συνειδητοποιήσουμε πόσο συνυφασμένη είναι η τύχη μας με αυτή των άλλων ουρανίων σωμάτων που και αυτά, όπως και εμείς ,  έχουν αρχή και τέλος;

Αν μετρήσουμε τη σημασία της Αστρονομίας με καθαρά οικονομικούς όρους τότε ναι, είναι πολυτέλεια να ξοδεύουμε σήμερα εκατομμύρια για την εξερεύνηση του σύμπαντος. Αν όμως θέλουμε να βελτιώσουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τη ζωή μας αλλά και τη θέση μας στο σύμπαν, τότε αξίζει το κόπο!

Ζούμε σε πολλούς διαφορετικούς κόσμους ταυτόχρονα ;

Credit: www.eso.org

Ναι, αλλά αδυνατούμε συνήθως να το συνειδητοποιήσουμε.

Η καθημερινότητα στον μπλε πλανήτη μας αποτρέπει από το να συλλογιστούμε και να συλλάβουμε με το μυαλό μας, όσο αυτό είναι δυνατό, την κοσμική διάσταση της ύπαρξής μας.

Αν βρεθούμε κάποιο βράδυ σε ένα ανοιχτό μέρος κάτω από ξάστερο ουρανό μπορούμε να κάνουμε διαδοχικά άλματα μέσα στο χώρο και το χρόνο χωρίς να χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε ειδικό εξοπλισμό.

Θα πρέπει μόνο να εντοπίσουμε κάποια από τα πιο γνωστά ουράνια αντικείμενα.

Όλο και κάποιος φωτεινός πλανήτης θα μας επιτρέψει να καταλάβουμε ότι η πρώτη κοσμική οικογένειά μας είναι το ηλιακό μας σύστημα. Αυτό περιλαμβάνει πλανήτες, κομήτες, αστεροειδείς, και φυσικά το άστρο που βάζει σε κίνηση όλα αυτά τα σώματα.

Έπειτα, κάνοντας ένα άλμα χιλιάδων ετών φωτός μπορούμε να κοιτάξουμε προς την αχνή λευκή λωρίδα φωτός που απλώνεται κατά μήκος του ουράνιου θόλου και περιλαμβάνει δισεκατομμύρια άστρα και φυσικά το δικό μας ηλιακό σύστημα. Πρόκειται για τον Γαλαξία μας που το ασύλληπτο μέγεθός του τον κάνει να ξεδιπλώνει τη μεγαλοπρέπεια του σε όλο τον ουράνιο θόλο.

Τέλος μπορούμε, αν είναι η κατάλληλη εποχή, να εντοπίσουμε και τον γαλαξία της Ανδρομέδας κάνοντας ένα τελευταίο άλμα μερικών εκατομμυρίων ετών φωτός. Αυτός μαζί με τον δικό μας γαλαξία και μερικούς άλλους μικρότερους αποτελούν τον μεγαλύτερο κόσμο μέσα στον οποίο ζούμε και του οποίου το μεγαλείο μπορούμε να αντιληφθούμε πριν οι ασύλληπτες αποστάσεις απορροφήσουν και το τελευταίο φως από το μακρινό σύμπαν..

Ίππαρχος: ο ακούραστος παρατηρητής του ουρανού

Copyright © Heritage-Images 2008

Ένας από τους πιο σημαντικούς αστρονόμους στην ιστορία ήταν ο Ίππαρχος. Ο Ίππαρχος  γεννήθηκε στη Νίκαια της Βιθυνίας περίπου το 190 π.X. αλλά έδρασε κυρίως στην Ρόδο.

Επηρεάστηκε από τον σπουδαίο πολιτισμό των Βαβυλωνίων και εφηύρε μια σειρά από αστρονομικά όργανα.

Ίσως η σημαντικότερη ανακάλυψη που έκανε ήταν αυτή της μετάπτωσης των ισημεριών που οφείλεται στη μετακίνηση του άξονα περιστροφής της Γης.

Παρατηρούσε με ζήλο τον ουρανό και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι συνέταξε έναν από τους πρώτους αστρικούς καταλόγους που περιλάμβανε τουλάχιστον 850 άστρα. Μάλιστα το σύστημα συντεταγμένων που χρησιμοποίησε για τον κατάλογό του βασιζόταν στην εκλειπτική, δηλαδή το επίπεδο το οποίο διαγράφει η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο.

Πιστεύεται ότι ο Πτολεμαίος επηρεάστηκε από τον Ιππαρχο σε μεγάλο βαθμό και αυτό φαίνεται απο τις αναφορές που υπάρχουν γι’ αυτόν στην Αλμαγέστη.

Σήμερα, επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι χρησιμοποιούν αστρονομικούς καταλόγους με ακριβή στοιχεία για αναρίθμητα ουράνια αντικείμενα.

Δε θα μπορούσαμε όμως να έχουμε πρόσβαση σε αυτούς τους θησαυρούς, αν δεν υπήρχαν άνθρωποι σαν τον Ίππαρχο και άλλοι μεταγενέστεροι αστρονόμοι και παρατηρητές, στους οποίους βασίζεται η χαρτογράφηση του ουράνιου θόλου και των πολυάριθμων κόσμων που αυτός φιλοξενεί.

Πλανήτες παντού!

Credit: NASA/ESA/M. Kornmesser (ESO)

Σε ένα εκπληκτικό συμπέρασμα για τον αριθμό των πλανητών στον Γαλαξία μας κατέληξαν πρόσφατα οι αστρονόμοι.

Εκτιμούν ότι υπάρχουν 100 δις. πλανήτες που σημαίνει ότι στατιστικά αναλογεί ένας πλανήτης για κάθε άστρο του γαλαξία.

Πώς έφτασαν όμως σε αυτό το συμπέρασμα;

Χρησιμοποίησαν το φαινόμενο των «μικροφακών», σύμφωνα με το οποίο το φως ενός άστρου παραμορφώνεται καθώς περνάει δίπλα από ένα άλλο άστρο στο ταξίδι του προς τη Γη. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να αποκαλύψει την  παρουσία πλανητών γύρω από το άστρο που προκαλεί την παραμόρφωση.

Ο απίστευτος αριθμός των πλανητών σημαίνει ότι σε ακτίνα 50 έτη φωτός από τη Γη πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 1500 από αυτούς.

Επίσης ενθαρρυντικό είναι το συμπέρασμα ότι οι μικροί πλανήτες σαν τη Γη είναι πολύ περισσότεροι από αυτούς με τις διαστάσεις του Δία ή του Κρόνου.

Είναι φανερό ότι δε θα αργήσει η μέρα που θα εντοπιστούν άλλοι κόσμοι που πιθανόν να φιλοξενούν ζωή και θα καταρριφθεί η πίστη που έχουμε για τη μοναδικότητά μας στο σύμπαν.

Το εντυπωσιακό είναι ότι πριν από δύο δεκαετίες οι επιστήμονες δεν είχαν την παραμικρή ένδειξη για ύπαρξη άλλων ηλιακών συστημάτων ενώ τώρα είναι σίγουροι ότι ο γαλαξίας μας φιλοξενεί εκατομμύρια πλανητικές οικογένειες.

Περιμένοντας το υπέροχο σέλας

Φώτο: Ole C. Salomonsen, Νορβηγία

Πολλοί άνθρωποι αγνοούν ότι υπάρχει ισχυρός δεσμός μεταξύ της Γης και των άλλων σωμάτων στο ηλιακό μας σύστημα.

Το προστατευμένο περιβάλλον στο οποίο ζούμε και η καθημερινότητά μας μάς αποτρέπουν να συλλάβουμε αυτή τη διάσταση της πραγματικότητας. Για παράδειγμα, σκεφτείτε το φαινόμενο του Σέλας (Aurora).

Αυτό παρατηρείται σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη και σε χώρες, όπως η Νορβηγία και ο Καναδάς ή στην Ανταρκτική.

Το Σέλας οφείλεται σε φορτισμένα σωματίδια που εκλύονται από τον ήλιο και τα οποία αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο της γης για να καταλήξουν στις πολικές περιοχές,  όπου η ενέργειά τους μετατρέπεται σε πανέμορφες χρωματιστές κουρτίνες που φαίνονται να κρέμονται από τον ουρανό.

Τη Δευτέρα 23/01/12 οι επιστήμονες που παρακολουθούν τη δραστηριότητα του Ήλιου ενημέρωσαν για μεγάλη έκρηξη στην ατμόσφαιρά του και την Τρίτη 24/01/12, για του λόγου το αληθές, παρατηρήθηκε εντυπωσιακό Σέλας, όπως αποδεικνύεται και στη φωτογραφία.

Το μαγευτικό τοπίο και το πολύχρωμο Σέλας δίνουν μια ασυνήθιστη αίσθηση σαν από ένα άλλο τόπο, κάπου αλλού στο σύμπαν..

Αγοράζοντας κυάλια για την παρατήρηση του ουρανού

astro-science-workshop.blogspot.com

Τα κυάλια είναι ο φθηνότερος και ευκολότερος τρόπος για να ξεκινήσει κανείς την παρατήρηση του ουρανού. Πολλοί ενώ διαθέτουν κυάλια για επίγεια παρατήρηση, δεν έχουν σκεφθεί ότι αυτά αποτελούν μια μοναδική ευκαιρία να εξερευνήσουν τον ουρανό, ειδικά στην Eλλάδα που μακριά από τις μεγάλες πόλεις και τη φωτορύπανση που αυτές έχουν, είναι κυριολεκτικά εκπληκτικός.

Τι χρειάζεται όμως να ξέρουμε πριν αγοράσουμε ένα ζευγάρι κυάλια;

• Ελέγχουμε τους φακούς για τυχόν σημάδια και φθορές. 
• Αν φοράμε γυαλιά, πρέπει να μπορούμε να πλησιάσουμε αρκετά τα προσοφθάλμια ώστε να βλέπουμε όλο το πεδίο 
• Ελέγχουμε αν μπορούμε να εστιάσουμε σωστά 
• Το βάρος τους δεν πρέπει να είναι μεγάλο, γιατί θα κουραστούμε κρατώντας τα προς τον ουρανό για πολλή ώρα

Ένα ζευγάρι κυάλια 10Χ50 σημαίνει ότι αυτά δίνουν μεγέθυνση 10 φορές και η διάμετρος του κάθε φακού είναι 50 χιλιοστά. Μεγαλύτεροι φακοί σημαίνει φωτεινότερη εικόνα.

  

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μεγάλα κυάλια αρκεί να τα στηρίξουμε σε τρίποδα.

  

Η θέα του ουρανού με τα κυάλια είναι εκπληκτική και με τη βοήθεια οδηγών παρατήρησης που υπάρχουν στα βιβλιοπωλεία (Amazon κλπ) μπορεί κανείς να γνωρίσει εκατοντάδες κόσμους που υπάρχουν στον ουρανό και περνούσαν απαρατήρητοι για χρόνια.

Είναι η Γη ξεχωριστή στο Σύμπαν ;

Copyright: US Geological Survey

Ποιoς θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι η γη δε μοιάζει με τους άλλους πλανήτες παρατηρώντας τις δύο φωτογραφίες ;

Η μία είναι από την επιφάνεια του Άρη από κάποια από τις πρόσφατες αποστολές προς τον κόκκινο πλανήτη και η άλλη από την έρημο Atacama της Χιλής.

 Συγκεκριμένα η φωτογραφία της γήινης ερήμου τραβήχτηκε 80 χλμ από το λιμάνι της Antofagasta. Σε αυτή την εχθρική για τη ζωή περιοχή της γης βρέχει κάθε 10 χρόνια και δεν υπάρχει χλωρίδα και πανίδα.

Παρόλα αυτά σε δείγματα που πάρθηκαν από το υπέδαφος βρέθηκαν βακτηριακές κοινότητες που μια ενδεχόμενη βροχή θα μπορούσε να ενεργοποιήσει.

Τι μας εμποδίζει να σκεφτούμε ανάλογο ενδεχόμενο για τον πλανήτη Άρη ή και αλλού στο σύμπαν ;

Πολλοί αναρωτιούνται τι το ενδιαφέρον έχει η εξερεύνηση ερημικών πλανητών σαν τον Άρη και τι μπορεί να προσφέρει στην ανθρωπότητα. Θα μπορούσε κάποιος να απαντήσει ότι αφού υπάρχουν εκεί έξω οφείλουμε να μάθουμε πώς είναι. Εξάλλου είναι στην ανθρώπινη φύση να φαντάζεται άλλους κόσμους και να εξερευνά συνεχώς.

Η ανακάλυψη όμως που έγινε στη Χιλή δείχνει ότι υπάρχει και ένας ακόμα λόγος για να είμαστε περίεργοι για το σύμπαν που μας περιβάλλει και αυτός δεν είναι άλλος από το να διαπιστώσουμε το αν είμαστε ο μοναδικός πλανήτης που φιλοξενεί ζωή ή αν οι κατοικήσιμοι κατοικήσιμοι κόσμοι είναι τόσο πολυάριθμοι όσο και τα άστρα στο νυχτερινό ουρανό!

Πώς μας βλέπει η Σελήνη ;

Για χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι γοητεύονταν από τη παρουσία της Σελήνης στον ουρανό και από την εμπειρία τους γνώριζαν την ακολουθία των φάσεων της. Χρειάστηκε να περάσουν πολλοί αιώνες για να αντιληφθούμε ότι οι φάσεις αυτές οφείλονται στη γωνία που σχηματίζει η Γη με τον Ήλιο και τη Σελήνη.

Για παράδειγμα όταν τα τρία σώματα είναι στην ίδια ευθεία με τη Γη στο κέντρο έχουμε πανσέληνο, ενώ, όταν σχηματίζουν ορθή γωνία, έχουμε πρώτο ή τελευταίο τέταρτο.

Ποια είναι όμως η άποψη της Γης από τη Σελήνη; Πώς μας βλέπει ο δορυφόρος μας;

Η απάντηση είναι ότι η Γη ακολουθεί μια σειρά από φάσεις, όπως ακριβώς συμβαίνει με τη Σελήνη, με τη διαφορά ότι η όψη της Γης από τη Σελήνη είναι ακριβώς το αντίστροφο αυτής της Σελήνης από τη Γη. Δηλαδή, όταν έχουμε Σελήνη λίγων ημερών και ο δορυφόρος μας εμφανίζεται σαν μια μικρή φέτα η Γη παρουσιάζεται σχεδόν ολοφώτιστη, ενώ όταν η Σελήνη είναι σχεδόν γεμάτη, η Γη έχει την όψη μιας λεπτής φέτας αντίστοιχα.

Το φαινόμενο αυτό λέγεται «συμπληρωματικές φάσεις». Η φάση του ενός σώματος συμπληρώνει τη φάση του άλλου.

Έτσι όταν θαυμάζουμε τη Σελήνη να αιωρείται πάνω από τον ορίζοντα κάποιο απόγευμα, μπορούμε να φανταστούμε την όψη της Γης σε ένα γιγάντιο καθρέφτη που θα κρατούσε στα χέρια της η Σελήνη. Η γεωμετρία υπαγορεύει όχι μόνο τι όψη θα έχουν τα ουράνια σώματα από τη Γη αλλά και τι όψη θα παρουσιάζει η Γη από τα άλλα ουράνια σώματα.

Πορεία προς τα Άστρα..

Το 1977, δηλαδή πριν από 35 περιστροφές της γης γύρω από τον ήλιο, ξεκίνησαν το ταξίδι τους προς τα άστρα τα διαστημικά εξερευνητικά διαστημόπλοια Voyager 1 & 2.

Αφού χαρτογράφησαν ένα μεγάλο μέρος του ηλιακού μας συστήματος που περιλάμβανε όλους τους μεγάλους πλανήτες, Δία, Κρόνο, Ουρανό και Ποσειδώνα, συνέχισαν το μοναχικό τους ταξίδι στις εσχατιές του ηλιακού μας συστήματος.

Παρότι ξεχασμένα από τους περισσότερους ανθρώπους εδώ στη γη, συνέχισαν να στέλνουν πολύτιμες πληροφορίες για το περιβάλλον που διέσχιζαν καθώς είναι τα πρώτα σκάφη που στέλνει ο άνθρωπος για να ιχνηλατήσουν αυτή την άγνωστη περιοχή του διαστήματος.

Ίσως αναρωτηθεί κάποιος τι ενδιαφέρον μπορεί να υπάρχει στον τρομακτικά άδειο διαστρικό χώρο; Στην πραγματικότητα τα δύο σκάφη δεν βρίσκονταν όλα αυτά τα χρόνια στο διαστρικό χώρο αλλά κάτω από την επιρροή του ηλιακού ανέμου.

Ειδικότερα το Voyager 1, αν και 18 δις. χιλιόμετρα από τον Ηλιο και τη Γη, βρίσκεται ακόμα στην ηλιόσφαιρα, δηλαδή την τεράστια φούσκα από φορτισμένα σωματίδια που ο ήλιος εκπέμπει προς όλες τις διευθύνσεις. Ολόκληρο το ηλιακό σύστημα είναι βουτηγμένο σε αυτή την ηλιακή σούπα από σωματίδια, η οποία εκτείνεται σε μια ακτίνα δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από το άστρο μας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι επιτέλους υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι το σκάφος πλησιάζει τα σύνορα του ηλιακού μας συστήματος με τον αχανή και σιωπηλό διαστρικό διάστημα. Η ταχύτητα του ηλιακού ανέμου έχει ουσιαστικά μηδενιστεί σηματοδοτώντας την αρχή μιας νέας περιοχής.

Εν τω μεταξύ o «Ταξιδιώτης» ανίχνευσε μια αύξηση 100 φορές της έντασης των ηλεκτρονίων υψηλής ενέργειας που προέρχονται από άλλες περιοχές του Γαλαξία μας και τα οποία εισέρχονται στο ηλιακό μας σύστημα. Αυτό είναι μια ακόμη ένδειξη ότι το σκάφος βρίσκεται στο όριο μεταξύ ηλιακού συστήματος και διαστρικού χώρου.

Οι δύο ταξιδιώτες είναι από τις πλέον πετυχημένες αποστολές στην ιστορία της ανθρώπινης περιπέτειας στο διάστημα (έστω και δια αντιπροσώπου) και μεταφέρουν μήνυμα από την ανθρωπότητα προς τυχόν εξωγήινους πολιτισμούς που ίσως να ζουν και να εξερευνούν το σύμπαν με την ίδια περιέργεια που χαρακτηρίζει και εμάς..